Ang 3-2-1 rule ang payo tungkol sa backup na pinakamadalas ulitin, at may magandang dahilan. Simple ito kaya madaling tandaan, at sapat ang tibay para protektahan ka sa halos kahit ano.
Isinulat ito para sa mga propesyonal na photographer. Pero ang mga larawang pinakamahalaga sa karamihan ngayon ay nasa phone, at doon mismo pinakamahalaga ang patakarang ito. Ipinapaliwanag ng gabay na ito kung ano ang ibig sabihin ng 3-2-1, ano talaga ang maituturing na kopya kapag nasa phone ang mga larawan mo, at paano ito i-set up nang hindi nagiging part-time job ang pag-back up.
Ano ang 3-2-1 rule?
- 3 kopya ng anumang mahalaga sa iyo: ang orihinal at dalawang backup.
- 2 magkaibang uri ng storage, para hindi maubos ang lahat ng kopya sa iisang uri ng pagkasira.
- 1 kopyang nakatabi sa ibang lugar, para hindi madamay ang lahat kapag may sunog, baha o nakawan sa bahay.
Iniuugnay ang patakaran sa photographer na si Peter Krogh, na naglarawan nito sa The DAM Book noong 2005. Mula noon, naging karaniwang payo na ito kahit sa labas ng photography, pati sa mga ahensya ng gobyerno para sa cybersecurity.
Mas mahalaga ang prinsipyo sa likod nito kaysa sa eksaktong mga numero: hindi dapat sabay-sabay na masira ang mga kopya mo. Walang iisang aksidente, pagbura o problema sa account ang dapat makaabot sa lahat ng ito.
Angkop ba ito sa mga larawan sa phone?
Oo, at isa ang mga larawan sa phone sa pinakamalinaw na halimbawa nito.
Ang phone mo ang kopya bilang isa, at ito ang pinakananganganib na kopyang hawak mo. Kasama mo ito kahit saan, kaya puwede itong mahulog, manakaw, mawala o maiwan sa taxi. Ang bawat larawang nasa phone mo lang ay isang aksidente na lang ang layo bago tuluyang mawala.
Ano ang maituturing na kopya?
Dito madalas nagkakamali ang marami. Hindi lahat ng mukhang kopya ay talagang hiwalay na kopya.
| Ang mayroon ka | Hiwalay na kopya ba ito? | Bakit |
|---|---|---|
| Mga larawan sa phone mo | Kopya 1 | Ang orihinal, at ang pinakananganganib |
| iCloud Photos / Google Photos | Bahagya | Proteksyon sa ibang lugar kapag nawala ang device; kailangan pa rin ng hiwalay na paraan ng pagbawi para sa mga nabura sa cloud library at sa pagkawala ng access sa account |
| iCloud Backup ng device | Kadalasan, hindi | Kapag naka-on ang iCloud Photos, hindi kasama ang photo library mo sa device backup |
| Isang USB drive sa mesa mo | Oo | Hiwalay sa phone at sa anumang account, pero nasa bahay rin ito kasama mo |
| Pangalawang USB drive na nakatabi sa ibang lugar | Oo | Hiwalay, at nasa ibang lugar |
| Photo library sa isang computer | Oo, kung hindi nito sini-sync ang mga pagbura | Depende sa pagkaka-set up |
Itanong kung saang mga problema ka kayang iligtas ng bawat kopya. Sini-sync ng iCloud Photos ang mga pagbura. Bina-back up ng Google Photos ang mga larawan, at magkaiba para dito ang pagbura sa cloud at ang pag-aalis lang ng mga kopya sa device pagkatapos makumpleto ang backup. Ipinapaliwanag ng gabay nito sa espasyo ng device at ng gabay sa pagbura ang mga kontrol. Tinatalakay naman ng Backup vs. sync ang dagdag na proteksyong hatid ng hiwalay na kopya.
Sapat na ba ang iisang kopya sa cloud?
Hindi para sa 3-2-1. Ang phone at ang cloud library ay dalawang kopya lang, at may mga limitasyon:
- Pagbura sa cloud. Ang pagbura ng item sa iCloud Photos o ang paglipat nito sa Basurahan (Trash) ng Google Photos ay puwedeng mag-alis din ng kopya sa cloud. Alamin muna ang kasalukuyang palugit ng serbisyo para sa pagbawi bago magbura; kapag permanenteng inalis ang mga nabura, puwedeng mas maagang mawala ang pagkakataong mabawi ang mga ito. Hindi ganoon ang epekto ng paglilinis sa device lang ng Google Photos pagkatapos makumpleto ang backup.
- Access sa account. Isang nakalimutang password, nawalang second factor, na-suspend na account o hindi nabayarang subscription ay puwedeng pumutol sa access mo sa buong library.
- Iisang kopya lang na buong kalidad. Kapag naka-on ang Optimize iPhone Storage, maaaring mga bersyong pantipid-espasyo lang ng maraming larawan ang nasa phone, kaya ang cloud ang may hawak ng nag-iisang kopyang buong kalidad. Ipinapaliwanag ng gabay sa Optimize iPhone Storage kung paano ito nangyayari.
Pinoprotektahan ka ng cloud storage kapag nawala ang device. Ang hiwalay na kopya sa drive ay nagdadagdag ng paraan ng pagbawi kapag may nabura sa cloud library o hindi mo na ma-access ang account.
Praktikal na 3-2-1 setup para sa mga larawan sa phone
Kung may cloud service:
- Ang phone mo: ang kopyang ginagamit.
- Isang cloud service: awtomatiko, nasa ibang lugar, at naaabot kahit saan.
- Isang USB drive: hiwalay na kopyang hindi maaabot ng anumang sync, pagbura o problema sa account.
Kung walang cloud service:
- Ang phone mo.
- Isang USB drive sa bahay, na regular na ina-update.
- Pangalawang USB drive na nakatabi sa ibang lugar, sa trabaho o sa kapamilya, na ipinapalit sa una kada isa o dalawang buwan.
Pareho silang sumusunod sa patakaran. Ganap na offline ang pangalawa, na bagay sa sinumang mas gustong ilayo nang tuluyan sa cloud ang mga larawan nila. Ipinapaliwanag ng kung paano i-back up ang mga larawan sa phone nang hindi ina-upload ang paraang iyon.
Ilang kopya ng mahahalagang larawan ang dapat mong itabi?
Tatlo ang pinakamababa, kasama ang phone, at hindi bababa sa isa ang nasa labas ng bahay.
Para sa mga larawang talagang hindi na mapapalitan, gaya ng kasal, mga unang taon ng anak o huling kaarawan ng magulang, murang proteksyon ang ikaapat na kopya sa pangalawang drive. Di-hamak na mas mura ang mga drive kaysa sa halaga ng mga larawan.
Mga pagkakamaling tahimik na sumisira sa 3-2-1
- Pag-asa sa iisang cloud library lang. Kapaki-pakinabang ang proteksyon kapag nawala ang device, pero magtabi ng hiwalay na kopya para sa mga pagbura sa cloud o problema sa access sa account.
- Pagtatabi ng “off-site” na drive sa bag mo. Kung kasama itong bumibiyahe ng phone, hindi ito off-site.
- Isang beses lang gumawa ng kopya sa drive. Ang backup mula dalawang taon na ang nakaraan ay walang mga larawan mula sa huling dalawang taon.
- Hindi kailanman nagsusuri. Ang kopyang hindi mo pa nabubuksan ay palagay lang, hindi backup.
- Pagbura sa phone pagkatapos kumopya, nang walang pangalawang kopya. Kung ang drive na lang ang nag-iisang kopya, mula tatlo ay naging isa na lang ang kopya mo. Ipinapaliwanag ng kung paano i-archive ang ilang taon ng larawan sa phone kung paano ito gagawin nang ligtas.
Paano pinapadali ng VaultDrive ang ikatlong kopya
Ang kopyang kadalasang kulang sa karamihan ay ang nasa drive na hawak nila, kadalasan dahil para magawa ito, kailangan ng computer, cable at isang buong hapon. Ginagawa itong mabilis at madaling ulitin ng VaultDrive, diretso mula sa phone:
- Walang computer. Kinokopya ng VaultDrive ang mga larawan at video mula sa iPhone o Android phone diretso sa USB drive. Hindi kailanman ina-upload ang mga larawan mo, at walang account na kailangang gawin.
- Ang mga orihinal mo, hindi preview. Kung mga bersyong pantipid-espasyo lang ang iniwan ng Optimize iPhone Storage sa phone, dina-download muna ng VaultDrive ang mga orihinal mula sa iCloud, isa-isa, sa Wi-Fi bilang default.
- Dalawang drive, hiwalay na sinusubaybayan. May tala ang VaultDrive kung ano ang nasa bawat drive, kaya kapag iniuwi mo ang off-site na drive, ang kulang lang sa drive na iyon ang kokopyahin ng susunod na backup.
- Sa Pro, mga bagong file lang ang kinokopya ng mga susunod na backup. Nakadepende ang kailangang oras sa dami ng idinagdag mo at sa phone, cable at drive.
- Sinusuri, hindi basta inaasahan. Sinusuri ang bawat file laban sa laki ng orihinal pagkatapos makopya, at iniuulat ang anumang pumalya.
- Nababasa sa loob ng maraming taon. Napupunta ang mga larawan bilang mga karaniwang file sa mga karaniwang folder, na napapanatili ang mga album bilang folder sa iPhone at ginagaya ang pagkakaayos ng mga folder ng phone mo sa Android. Napapanatili ang petsa ng pagkuha at lokasyon na naka-embed na sa mga orihinal.
Libre ito hanggang 200 file o 2 GB bawat backup, at isang beses lang bibilhin ang Pro. Para sa pagpili at pagtatabi ng mga drive mismo, tingnan ang kung paano gumawa ng pisikal na backup ng mga larawan sa phone.
Mga madalas itanong
Ano ang 3-2-1 backup rule?
Magtabi ng tatlong kopya ng anumang mahalaga sa iyo, sa dalawang magkaibang uri ng storage, at itago ang isang kopya sa ibang lugar. Iniuugnay ang patakarang ito sa photographer na si Peter Krogh, na naglarawan nito sa The DAM Book noong 2005. Ang pinakaideya nito ay hindi dapat sabay-sabay na masira ang mga kopya, para walang iisang aksidente, problema sa account o pagbura ang makakaubos sa lahat ng ito nang minsanan.
Angkop ba ang 3-2-1 rule sa mga larawan sa phone?
Oo, at isa ang mga larawan sa phone sa pinakamalinaw na halimbawa kung bakit ito kailangan. Ang phone ang unang kopya at ang pinakananganganib: puwede itong mawala, manakaw o masira. Ang praktikal na bersyon para sa mga larawan sa phone ay ang phone mismo, isang cloud service, at isang USB drive na nakatabi sa lugar na iba sa karaniwang kinalalagyan ng phone.
Sapat na ba ang iisang kopya sa cloud para protektahan ang mga larawan ko?
Hindi para sa 3-2-1: dalawang kopya lang ang phone at ang photo library sa cloud. Nakakatulong ang cloud storage kapag nawala ang phone. Pero ang pagbura ng item sa iCloud Photos o ang paglipat nito sa Basurahan (Trash) ng Google Photos ay puwede ring mag-alis ng kopya sa cloud; iba naman ang paglilinis sa device lang ng Google Photos. Magtabi ng ikatlo at nasuring kopya sa hiwalay na drive para sa mga pagbura sa cloud o pagkawala ng access sa account.
Maituturing bang backup na kopya ang iCloud Photos?
Nagbibigay ito ng kopya ng mga larawan sa ibang lugar at pinoprotektahan ka kapag nawala o nasira ang phone. Pero naka-sync na library ito, kaya kapag binura mo ang isang larawan, mabubura rin ito sa iCloud. Puwedeng ibalik sa orihinal ang mga edit. Magtabi ng hiwalay na kopya para sa mga problema sa pagbura o sa access sa account; kapag naka-on ang Optimize iPhone Storage, maaaring sa iCloud lang naroon ang ilang orihinal na buong kalidad.
Ilang kopya ng mahahalagang larawan ang dapat kong itabi?
Hindi bababa sa tatlo, kasama ang phone, at hindi bababa sa isa ang nasa labas ng bahay mo. Para sa mga larawang talagang hindi na mapapalitan, gaya ng kasal o mga unang taon ng anak, murang proteksyon ang ikaapat na kopya sa pangalawang drive na nakatabi sa ibang lugar.
Maituturing bang off-site na kopya ang USB drive?
Kung nakatabi lang ito sa ibang lugar. Ang drive na nasa parehong bahay, o mas malala pa, sa parehong bag ng phone mo ay puwedeng mawala sa iisang sunog, baha o nakawan. Kung magtatabi ka ng pangalawang drive sa trabaho o sa kapamilya at papalitan mo ito paminsan-minsan, magkakaroon ka ng off-site na kopya kahit walang cloud service.
Ang maikling bersyon
Tatlong kopya, dalawang uri ng storage, isa sa ibang lugar, at mga kopyang hindi sabay-sabay na masisira.
Para sa mga larawan sa phone, praktikal na setup ang phone, isang cloud service at isang USB drive na hiwalay na nakatabi. Nakakatulong ang cloud storage kapag nawala ang phone; nagdadagdag naman ang drive ng kopyang nasa labas ng cloud library at account. Suriin ang drive at regular itong i-update. Sa VaultDrive Pro, mga bagong file lang ang kinokopya ng mga susunod na backup.